Baskı Yayı Nasıl Ölçülür?

Ölçmeden önce: hangi yaya baktığınızdan emin olun

Sarımları arasında boşluk varsa ve yay sıkıştırılarak çalışıyorsa baskı yayıdır. Sarımlar bitişikse ve uçlarda kanca varsa çekme yayıdır. Çapı bir uçtan diğerine değişiyorsa konik yaydır ve iki uç ayrı ölçülmelidir.

Bu ayrım önemlidir çünkü her tipte gereken ölçü kümesi farklıdır. Aşağıdaki adımlar düz silindirik baskı yayı içindir.

1. Tel çapı · d

Kumpasla telin kendi kalınlığı ölçülür. Bu, sonucu en çok etkileyen ölçüdür: yay katsayısı tel çapının dördüncü kuvvetiyle değişir, yani yüzde onluk bir hata yaklaşık yüzde kırk altılık bir sertlik hatası demektir.

Ölçüyü yayın ortasındaki sağlam bir sarımdan alın. Uç sarımlar taşlanmış olabilir ve orada tel kesiti incelmiş olur.

2. Dış çap · Dd

Sarımın dış ölçüsüdür; kumpasın dış çeneleriyle alınır. Montaj deliğine göre seçilen ölçü budur.

Hesapta kullanılan ortalama çap bundan türetilir: Dm = Dd − d. Ayrıca ölçmeye gerek yok.

3. Serbest boy · L₀

Yay hiç yük altında değilken uçtan uca ölçülen boy. Yayı düz bir yüzeye oturtup cetvelle ölçmek yeterli.

Dikkat: elinizdeki yay yorulmuşsa serbest boyu zaten kısalmıştır. Yeni yay bu ölçüyle üretilirse eski hâlini değil, yorulmuş hâlini kopyalamış olursunuz. Mümkünse hiç kullanılmamış bir örnek ölçün; yoksa bu durumu siparişte belirtin.

4. Aktif sarım sayısı · n

Yük taşıyan sarımların adedidir. Kapalı uçlu bir yayda toplam sarım sayısından iki çıkarılır — uçlardaki sarımlar yükü taşımaz, oturma görevi görür.

Sayarken yayı yan çevirip bir uçtan başlayın ve tam turları sayın. Yarım turlar da sayılır: 8,5 gibi bir değer normaldir ve hesapta kullanılır.

5. Uç formu ve sarım yönü

Uç formu üç türlüdür: kapalı ve taşlanmış, kapalı ama taşlanmamış, açık uç. Yayı düz bir masaya dikine koyun — dik ve sabit duruyorsa uç kapalı ve taşlanmıştır.

Sarım yönü için yaya yandan bakın: sarımlar soldan sağa yukarı çıkıyorsa sağ, tersi ise sol sarımdır. Tek başına çalışan yaylarda çoğu zaman fark etmez; iç içe çalışan yay çiftlerinde ise iki yay ters yönlerde sarılır ve bu bilgi gereklidir.

En sık yapılan üç hata

• Tel çapını taşlanmış uçtan ölçmekUç sarımlarda kesit incelmiş olabilir; ölçü ortadaki sağlam sarımdan alınmalı.
• İç çapı dış çap sanmakHesap dış çapa göre kurgulanır; iç çap verilecekse bunu açıkça belirtin.
• Yorulmuş yayın serbest boyunu kopyalamakKısalmış boy orijinal değildir; yeni yay o ölçüyle üretilirse eksik kuvvet verir.

Ölçüleri aldıktan sonra

Bu beş değer elinizde olduğunda ana sayfadaki hesaplayıcıya girerek yay katsayısını, kapanma boyunu ve yay indeksini görebilirsiniz. İndeks 4–12 bandının dışına çıkıyorsa hesaplayıcı sizi uyarır; bu, üretim öncesinde ölçüyü düzeltme fırsatıdır.

Ölçü alamadığınız durumlarda eski yayın yanına cetvel koyup çekilmiş bir fotoğraf çoğu kalem için yeterli oluyor. Teklif formundan iletebilirsiniz.