Konik Yay

Konik Yay nasıl çalışır

Konik yay, bir ucundan diğerine çapı değişerek sarılan baskı yayıdır. Bu geometrinin iki sonucu var ve ikisi de pratik: sarımlar iç içe geçebildiği için kapanma boyu yaklaşık tek tel kalınlığına iner, ve yay yüklendikçe sertleşir.

Kapanma boyu avantajı, dar montaj boşluğu olan mekanizmalarda belirleyicidir. Aynı stroku düz silindirik bir yayla elde etmek çok daha uzun bir boşluk ister; konik yay ise neredeyse tamamen yassılaşabilir. Pancar söküm makinelerinde arama yayının konik tercih edilmesinin sebebi budur.

İkinci özellik — artan sertlik — konik yayı düz yaydan ayıran asıl davranıştır. Yük arttıkça önce en büyük çaplı sarımlar kapanır ve devre dışı kalır; yükü taşıyan aktif sarım sayısı azaldıkça yay katsayısı yükselir. Yani konik yayın tek bir yay katsayısı yoktur, çökme boyunca değişir. Hafif yükte yumuşak, ağır yükte sert bir karakter isteniyorsa bu doğal bir çözümdür.

Hesapta bu yüzden tek çap yetmez; iki uçtaki ortalama çaplar ayrı ayrı girilir. Hesaplayıcımızın konik sekmesi k = G·d⁴ / (2·n·(D₁+D₂)·(D₁²+D₂²)) bağıntısını kullanır ve kapanma boyunu iç içe geçmeye göre verir.

Ölçü bildirirken en sık atlanan nokta küçük uç çapıdır. Yalnız büyük uç verilirse yay silindirik sanılır ve karakteri tamamen değişir. Kataloğumuzda konik yay, pancar makinesi arama yaylarında ve mibzer grubunun elektronik kontak yaylarında yer alır.